Biologisch boeren en meer bij ’t Hoogeveld

EELDE- Vlakbij de Onlanden is een boerenbedrijf gevestigd, ’t Hoogeveld. Het unieke aan dit bedrijf is de samenwerking met Natuurmonumenten. Uniek is het bedrijf van Sytze en Alma van der Goot sowieso. ‘Welkom bij de biologische boer’. 

De aanhoudende droogte heeft invloed op boeren. “Ja, dan is het te nat, dan te droog. Je kunt het niet sturen”, begint Sytze van der Goot over de actualiteit. Je hoort de krekels in de verte, het gras kleurt geel. Het lijkt hier wel Frankrijk. Er lopen zelfs Franse koeien,’ Limousin’. “Ze zijn hier geboren hoor. Ze zoeken de koelte wel op. Het klopt, ze kunnen wel goed tegen de warmte. Dit in tegenstelling tot de Schotse Hooglanders, met hun dubbele vacht. In totaal hebben we vijfhonderd stuks vee, groot en klein, waaronder vierhonderd Limousin-koeien en honderd Schotse Hooglanders. Het bedrijf is 25 jaar geleden opgericht, zelf zitten we hier exact 22 jaar. Daarvoor was het bedrijf in opbouw. Het bedrijf is door de jaren gegroeid. Toen we in 1996 begonnen hadden we zestig koeien en 60 hectare grond in gebruik, nu dus vijfhonderd en 600 hectare. We werken samen met Natuurmonumenten, die deels eigenaar is van de grond. Zelf hebben we 15 hectare in eigendom. Natuurmonumenten stelt voorwaarden voor het beheer. Dat resulteert in een biologische bedrijfsvoering, wat betekent dat we onder andere in geen kunstmest en bestrijdingsmiddelen gebruiken. Als beheerders zorgen we voor een kruidenrijk grasland. Minder gras betekent ook minder opbrengst, Maar weer wel voldoende voor de koeien. Ik run het boerenbedrijf zelf, met twee medewerkers. Zoon Jurjen springt zoveel mogelijk bij. Hij doet de HBO-opleiding veehouderij. Het is mooi dat hij meehelpt, want zelf heb ik een nieuwe knie gekregen. Ook onze oudste dochter Hanna helpt mee, ze studeert bedrijfsmanagement. Onze jongste dochter Nynke is sociaal georiënteerd”. Terug naar de droogte. Ironisch is dat het gebied een waterberging is. “Door de droogte konden we bepaalde stukken voor het eerst in vijf jaar maaien. Vorig jaar was het te nat. De waterberging is er niet alleen voor nood, het peil moet ook omhoog om moeras te kweken, zoals Natuurmonumenten graag ziet. De overige percelen zijn wel voor het boerenbedrijf. We maaien het gras voor de koeien,  omer hooi en grasbrok van te maken. Ons doel is om natuur om te zetten in biologisch vlees.”  Alma haakt daarop in : “een biologische boer kijkt veel breder. Die kijkt naar wat de natuur nodig heeft.  . Kijk, die loslopende kippen bijvoorbeeld. Die zijn  typerend voor een biologische boer.”  Sytze dan weer: “er is heel veel vraag naar biologische producten. Er zijn steeds meer biologische boeren, maar steeds vaker is dat uit economisch oogpunt, niet uit ideologie. Nadeel is dat je hiervoor meer grond nodig hebt. Het duurt jaren voor de grond omgeschakeld is naar biologisch. Vroeger had de biologische boer het imago van geitenwollensokken. Maar bedenk wel, wij hebben ook te maken met fosfaatregelgeving en alle andere regels.  Die samenwerking met een natuurorganisatie is uniek. Ik heb het altijd gezien als een uitdaging. Als ondernemer moet je wel het vertrouwen zien te winnen. Bij Natuurmonumenten staan flora en fauna hoog in het vaandel. Ik kom mezelf wel eens tegen. Zoals met de invasie van de veldleeuwerik. Die vogels zijn er gekomen door het maaibeleid en dan ineens moeten we rekening houden met maaibeleid vanwege de veldleeuwerik. Ook de burger kijkt mee. Meestal stappen ze niet op de boer af, maar sturen foto’s  met een oordeel de wereld in. Er komen hier veel wielrenners langs, terwijl wij ons werk doen. Dit levert soms gevaarlijke situaties op, waarin we altijd voorzichtig willen zijn.  Ik ben een ‘natuurboer’.  Is Sytze vooral verantwoordelijk voor het boeren,  Alma is de persoon die de randactiviteiten organiseert en de educatie: “We willen de burgers vertellen wat de boer doet. We proberen de kloof, en die is nog altijd groot, dichter te krijgen. Mensen worden gevoed door de media en schreeuwen dit uit onwetendheid na. De vorige minister van Economische Zaken die landbouw in de portefeuille had,  bedacht absurde  regels; had geen kennis van zaken. Er zijn steeds meer boeren die hun verhaal vertellen. Zo’n 30 procent van de boeren is inmiddels gestopt met het bedrijf. We nodigen mensen uit. Voor een gezellige middag, rondleiding en educatie. Zo hebben we met collega’s het project de Boer op Noord opgezet. We geven hier ook veel kinderfeestjes. Ze mogen ontdekken dat het op een boerderij anders ruikt, maar ook leuk is. Ze krijgen een rode overall aan en voeren ook koeien. Het boerenwerk ervaren, daar gaat het om.  Dat is het doel. Maar je kunt hier ook de jaarafsluiting van de school vieren. En drie keer per jaar worden hier boerderijdiensten van Geloven Nu gehouden. ‘‘Boer zoekt Vrouw’ schetst het romantische beeld, maar er bestaat inmiddels een programma, ‘Bij Ons op de Boerderij’, waar ook Yvonne Jaspers aan meewerkt, dat geeft een beter beeld. We hopen dat het een vervolg krijgt en net zo  populair wordt als in Engeland, waar wekelijks Country Life te zien is. Dát is een realistisch beeld van een boer. We werken hier op afspraak. Er is buiten het hek een kijkstal, een waterpomp en een   toilet, die vrij toegankelijk zijn”.  Jurjen komt er ook even bij. “Ja, het boerenbedrijf spreekt me erg aan.” Sytze en Alma doen er alles aan, om het boerenbedrijf te laten zien en te promoten. “Voorbijgangers verbazen zich erover dat de koeien geen melk geven.  Wij melken niet, dit is een zoogkoeienhouderij.” En dat willen beiden graag laten zien en vertellen. Hopende op meer begrip voor het boerenbestaan. Voor de eigen veiligheid dan wel even een afspraak maken.